Pierwsza pomoc w zakładzie pracy

Pracodawca jest odpowiedzialny za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w firmie, zwłaszcza za zapewnienie punktów pierwszej pomocy, apteczek oraz za wyznaczenie osób odpowiedzialnych za udzielenie pierwszej pomocy.

Działania pracodawcy

Działania pracodawcy, na którym spoczywa odpowiedzialność organizacji pierwszej pomocy w zakładzie pracy dostosowana powinny być do:

• rodzaju i zakresu prowadzonej działalności,
• liczby zatrudnionych pracowników i innych osób przebywających na terenie zakładu pracy,
• rodzaju i poziomu występujących zagrożeń.

Obowiązek zapewnienia pierwszej pomocy w zakładzie pracy wynika z przepisów Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Powyższe akty prawne nakazują pracodawcy zapewnienie pracownikom sprawnie funkcjonującego systemu pierwszej pomocy w sytuacji wypadku oraz środków do udzielania pierwszej pomocy.

Budowanie systemu pierwszej pomocy

Budowanie systemu pierwszej pomocy w zakładzie pracy rozpocząć należy od powołania grupy osób odpowiedzialnych za jego zorganizowanie oraz grupy pracowników wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy. Do zespołu osób odpowiedzialnych za zorganizowanie systemu powinien wchodzić pracownik służby bhp, przedstawiciele pracodawcy, ochrony i straży przemysłowej, jak również innych służb ratowniczych wewnątrz zakładu, zaś w przypadku dużych jednostek bądź stwarzających ryzyko awarii przemysłowej, przedstawiciele lokalnych służb ratowniczych.

Wyznaczając osoby do pełnienia tych funkcji należy kierować się wytycznymi, takimi jak:

• liczba pracowników,
• zagrożenia występujące w procesie pracy,
• prowadzone procesy technologiczne i ewentualna zmianowość,
• predyspozycje i umiejętności wyznaczanych osób.
• System pierwszej pomocy powinien składać się z właściwie oznakowanych., jak również z łatwo dostępnych:
• punktów pierwszej pomocy w oddziałach, w których wykonywane są prace sprzyjające wypadkowi bądź czynności związane z wydzielaniem się par, gazów lub pyłów substancji sklasyfikowanych jako niebezpieczne ze względu na ostre działania toksyczne,
• apteczek pierwszej pomocy dostępnych w poszczególnych sekcjach zakładu pracy.

Punkty pierwszej pomocy oraz apteczki powinny być odpowiednio oznaczone i umieszczone w widocznym miejscu w zakładzie pracy.

Rozmieszczenie apteczek

Rozmieszczając apteczki pierwszej pomocy kierować trzeba się rodzajem i nasileniem istniejących zagrożeń. Ilość, usytuowanie i wyposażenie apteczek powinny być ustalone w porozumieniu z lekarzem pełniącym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, z uwzględnieniem rodzajów i nasilenia występujących zagrożeń.

Zarówno w punktach pierwszej pomocy jak i przy apteczkach, w widocznych miejscach, powinny być umieszczone instrukcje o udzielaniu pierwszej pomocy. Kluczowe jest również wyposażenie tych punktów w niezbędne środki ratunkowe, takie jak zestaw do resuscytacji, który umożliwia szybkie podjęcie działań w przypadku nagłego zatrzymania krążenia. Obecność takiego zestawu znacząco zwiększa szanse na skuteczną pomoc przedmedyczną jeszcze przed przybyciem służb ratunkowych.

Ryzyko zawodowe

Istotne jest, aby przy organizacji pierwszej pomocy w zakładzie pracy, zapoznać się z oceną ryzyka zawodowego i sprawdzić, jakie występują zagrożenia, ustalić ich źródło oraz jakie skutki mogą wywołać. Następnie trzeba zapoznać się z analizą wypadków przy pracy, a w szczególności, z jakimi urazami mamy do czynienia.

Tworzenie zespołu pierwszej pomocy

Najlepszy wybór stanowią pracownicy, zgłaszający się do zespołu pierwszej pomocy dobrowolnie oraz osoby mające do tego predyspozycje. W przypadku gdy pracodawca sam wyznacza osoby do pełnienia funkcji w zespole pierwszej pomocy, przed skierowaniem na szkolenie posiadać powinien wiedzę, czy dany pracownik nadaje się do udzielania pierwszej pomocy.

Istotną sprawę stanowi fakt, iż osoba wykonująca czynności w zakresie udzielania pierwszej pomocy musi być zatrudniona na etacie, niedopuszczalne jest korzystanie z osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, czy firm zewnętrznych. Obowiązkiem pracodawcy jest poinformowanie pracowników, które osoby wyznaczone zostały do udzielania pierwszej pomocy.

Odpowiedzialność

Niezależnie od tego, że w przedsiębiorstwie istnieje zespół osób odpowiedzialnych za zorganizowanie systemu pierwszej pomocy, obowiązkiem każdego pracownika jest podjęcie jakiegokolwiek działania gdy w grę wchodzi zagrożenie utraty życia lub zdrowia drugiego człowieka.

Podsumowanie

Skuteczne funkcjonowanie zespołu pierwszej pomocy w zakładzie pracy to nie tylko kwestia przepisów, ale przede wszystkim realne wsparcie w sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia. Aby zespół mógł działać sprawnie, niezbędne jest zapewnienie odpowiedniego wyposażenia — apteczka powinna być kompletna, łatwo dostępna i regularnie kontrolowana, podobnie jak gaśnica, która stanowi podstawowe zabezpieczenie przeciwpożarowe.

Oprócz tego nie można zapominać o indywidualnych środkach ochrony osobistej. Każdy członek zespołu pierwszej pomocy, jak i pozostali pracownicy, powinni mieć dostęp do właściwej odzieży roboczej, kombinezonu ochronnego, kasku ochronnego oraz rękawic roboczych, które są nieodzowne nie tylko w pracy codziennej, ale również podczas akcji ratunkowych. Ich obecność to gwarancja nie tylko bezpieczeństwa osoby poszkodowanej, ale również ratownika.

Właściwie przygotowany zespół pierwszej pomocy, wspierany przez odpowiednie środki ochrony i przeszkolenie, stanowi nieoceniony filar każdej odpowiedzialnej organizacji. To inwestycja w bezpieczeństwo, która zawsze się opłaca.