Ochrona pracy kobiet to istotny element prawa pracy, który uwzględnia szczególne potrzeby i uwarunkowania zdrowotne kobiet na rynku zatrudnienia. Przepisy te mają na celu nie tylko zapewnienie bezpieczeństwa, ale również wspieranie równych szans i godnych warunków wykonywania obowiązków zawodowych – zwłaszcza w okresie ciąży, macierzyństwa oraz podczas wykonywania prac szczególnie uciążliwych.

OCHRONA PRACY KOBIET

W przypadku kobiet zatrudnionych przy pracach administracyjno-biurowych, o ile wykonują prace przy komputerze, pracą wzbronioną dla kobiety w ciąży staje się praca przy obsłudze monitorów ekranowych dłuższa niż 4 godziny na dobę. Inne prace szczególnie uciążliwe wynikać będą ze specyfiki pracy w danym zakładzie oraz występujących tam zagrożeń. Takiej oceny zagrożeń dokonuje pracodawca.

Ochrona pracy kobiet - wytyczne i zalecenia

U pracodawcy, u którego nie funkcjonuje układ zbiorowy pracy, a zatrudnia on co najmniej dwudziestu pracowników opracować należy regulamin pracy uwzględniający wykaz prac wzbronionych pracownikom młodocianym oraz kobietom.

Na podstawie wykazu prac wzbronionych zawartym w rozporządzeniu, obowiązkiem pracodawcy jest sporządzenie wykazu prac wzbronionych kobietom, które występują w jego zakładzie. Wykaz ten zawarty powinien być w regulaminie pracy.

Regulamin pracy określa szczegółowo prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników w konkretnym zakładzie pracy, a w szczególności: organizację pracy, rozkład czasu pracy i przyjęte okresy rozliczeniowe, porę nocną, termin, miejsce, czas i częstotliwość wypłaty wynagrodzenia, wykazy prac wzbronionych, rodzaje prac i indeks stanowisk dozwolonych pracownikom młodocianym, zadanie dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy i ochrony przeciwpożarowej, przyjęte w danym zakładzie potwierdzanie obecności i usprawiedliwianie nieobecności w pracy.

Błędnym jest przenoszenie prac wymienionych w załączniku rozporządzenia do regulaminu pracy, jak również dołączanie wykazu zamieszczonego w załączniku do regulaminu pracy bez uwzględnienia specyfiki pracy w zakładzie. Wykaz prac wzbronionych kobietom zawarty w regulaminie pracy skoncentrowany powinien być w warunkach danego zakładu pracy.

Pracodawca ma również prawo w regulaminie wewnętrznym rozszerzyć powyższy wykaz zajęć wzbronionych o zajęcia zabronione szczególnie dla ciężarnych pracownic.

Pracodawca zwolnić może pracownicę w ciąży z obowiązku świadczenia pracy, w przypadku kiedy nie może zapewnić jej pracy, która nie zagrażałaby jej zdrowiu.

Pracownica dostająca polecenie wykonania pracy znajdujące się w wykazie prac wzbronionych, nie ma obowiązku jej wykonywać, odmowa wykonania przez nią pracy nie stanowi przyczyny uzasadniającej nałożenie na kary porządkowej oraz nie stanowi podstaw do rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, to znaczy zwolnienia dyscyplinarnego.

Szczególna ochrona pracy kobiet wynika z cech psychofizycznych kobiet i konieczności ochrony ich roli w macierzyństwie. Ochrona ta przejawia się w ustanowieniu zakazów zatrudniania kobiet przy określonych rodzajach prac oraz przyznaniu im - w pewnych okresach - szczególnych uprawnień w celu ochrony ich zdrowia oraz aby umożliwić im spełnianie funkcji macierzyńskich.

Osobne reguły są stosowane w przypadku ochrony pracy kobiet w ciąży.