Bezpieczeństwo i higiena pracy - definicja

Bezpieczeństwo i higiena pracy, w skrócie BHP to zarówno zbiór zasad dotyczących bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy, jak również osobna dziedzina wiedzy obejmująca kształtowanie właściwych warunków pracy. Dziedzina BHP stanowi bardzo szeroki zbiór zagadnień, takich jak: medycyna pracy, ekonomika pracy, ergonomia, psychologia pracy czy techniczne bezpieczeństwo. Stanowi strukturę zasad odnoszących się do bezpiecznego świadczenia pracy w higienicznych warunkach.

Bez wątpienia jest to zbiór zasad do przestrzegania, których zobowiązany jest pracownik i pracodawca. Do zadań pracodawcy należy zapoznanie pracownika z tymi zasadami, czyli obowiązek przeprowadzenia szkolenia wstępnego BHP jeszcze przed podjęciem pracy, a następnie wymaganych szkoleń okresowych w tarcie trwania stosunku pracy.

Bezpieczeństwo i higiena pracy to ogół norm prawnych, środków badawczych, organizacyjnych i technicznych, których celem jest stworzenie pracownikowi takich warunków pracy, aby mógł wykonywać powierzone mu zadania w sposób produktywny, bez narażania go na bezzasadne ryzyko wypadku lub choroby zawodowej, jak również na nadmierne obciążenie fizyczne i psychiczne. Wymagania w zakresie bezpieczeństwa, higieny i ergonomii pracy zawarte są w Kodeksie pracy oraz licznych rozporządzeniach, normach i przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Ścisłe określenie tych przepisów jest istotne zarówno z punktu widzenia zakresu obowiązków ciążących na stronach stosunku pracy, jak i ze względu na dopuszczalność regulacji uchybień przez inspektora pracy w drodze decyzji administracyjnej, jak również odpowiedzialności za naruszenie przepisów bhp. Na straży przestrzegania przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w rodzimych firmach stoi Państwowa Inspekcja Pracy.

W licznych firmach bezpieczeństwo i higiena pracy staje się przedmiotem zarządzania, a wysoki poziom dbałości organizacji o bhp określany jest mianem kultury bezpieczeństwa. Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy posiadają wydaną przez Polski Komitet Normalizacji normę PN-N-18001:2004.

Jak zarządzać BHP?

System zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy to część systemu zarządzania przedsiębiorstwem. Stanowi kompozycję współdziałających ze sobą elementów, które zapewnić mają realizację zadań związanych z zarządzaniem ryzykiem zawodowym mającym miejsce w środowisku pracy.
Zgodnie z wymaganiami prawa system zarządzania BHP, niezależnie od stopnia sformalizowania funkcjonować powinien w każdym przedsiębiorstwie. Bezpieczeństwo i higiena pracy oraz cały system zarządzania tą dziedziną, poprzez określone prawem obowiązki nakładają na pracodawcę wdrożenie co najmniej elementów takich jak:

• zarządzanie ryzykiem zawodowym, w tym identyfikację zagrożeń i ocenę ryzyka zawodowego;
• podejmowanie działań eliminujących lub jeśli to niemożliwe ograniczających to ryzyko;
• szkolenie;
• informowanie pracowników i konsultowanie z nimi działań w zakresie bhp;
• rejestracja zdarzeń dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy;
• opracowywanie instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy;
• kierowanie pracami związanymi ze znaczącymi zagrożeniami;
• gotowość do reagowania na wypadki przy pracy i awarie;
• analizy przyczyn wypadków przy pracy, chorób zawodowych oraz innych chorób, związanych z wykonywaną pracą.