W codziennym życiu często nie zastanawiamy się, jak ważna jest ochrona naszych oczu i twarzy – dopóki nie wydarzy się coś, co zagrozi ich zdrowiu lub bezpieczeństwu. Czy to w pracy, w domu, podczas majsterkowania czy uprawiania sportu, nasze oczy i twarz są narażone na wiele potencjalnych zagrożeń. W tym artykule przyjrzymy się, dlaczego warto zadbać o ich ochronę, jakie środki ochronne są dostępne i kiedy należy ich używać.

Dlaczego ochrona oczu i twarzy jest tak istotna?

Oczy to jeden z najwrażliwszych i najbardziej delikatnych narządów w naszym ciele. Nawet drobna kontuzja może prowadzić do poważnych konsekwencji – od podrażnień po trwałą utratę wzroku. Twarz natomiast, poza funkcją estetyczną, chroni wiele ważnych struktur – jamę ustną, nos, skórę oraz kości.

Zagrożenia, które mogą dotknąć oczu i twarzy, to m.in.:

• odpryski metalu, drewna, szkła podczas cięcia lub szlifowania,
• chemikalia i substancje żrące,
• promieniowanie UV, IR i laserowe,
• wysokie temperatury i płomienie,
• pyły, kurz i aerozole,

bakterie i wirusy (zwłaszcza w środowisku medycznym).

Gogle i okulary robocze - przed czym chronią?

Wszędzie tam gdzie występuje zagrożenie dla oczu i twarzy powinny być stosowane środki ochrony bezpośredniej. Przepisy w tej dziedzinie traktują jednocześnie ochronę oczu oraz twarzy. Możemy pogrupować ochronę twarzy następująco: osłony twarzy / przyłbice, okulary ochronne, gogle ochronne.

Gogle ochronne szczelne 3M 2890S

Osłona twarzy z nausznikami Bushmaster VI

Okulary przeciwodpryskowe ochronne GOG-FRAMEB

W zależności od środowiska w jakim pracuje człowiek należy stosować odpowiednio dobrany sprzęt. Np. w miejscach o dużym natężeniu światła wystarczą przyciemnione okulary z odpowiednimi filtrami, ale już tam gdzie dochodzi konieczność szczelności powinniśmy zastosować gogle szczelne. W jeszcze innych warunkach należy zaopatrzyć się np. w przyłbice lub maskę ochronną. Dopasowanie ochrony oczu i twarzy powinno uwzględniać następujące zagrożenia:

• krople, bryzgi i pary niebezpiecznych cieczy
• uderzenia
• odpryski ciał stałych
• promieniowanie szkodliwe dla oczu (np. spawanie)
• pyły i gazy
• odpryski gorących metali
• łuk elektryczny prze pracach elektro-monterskich
• praca w słońcu.

Dobór powinien być staranny i indywidualny.

 Środki ochrony – co mamy do dyspozycji?

W zależności od sytuacji i środowiska pracy, dostępne są różne formy ochrony:

1. Okulary ochronne

To podstawowa forma zabezpieczenia oczu. Dostępne są w wersjach:

• z przezroczystymi lub przyciemnianymi szkłami,
• z powłokami antyrefleksyjnymi, odpornymi na zarysowania,
• korekcyjne – dla osób z wadą wzroku.

2. Gogle

Lepiej przylegają do twarzy niż okulary i zapewniają ochronę także z boków. Stosowane przy pracy z chemikaliami, w laboratoriach czy w środowiskach o dużym zapyleniu.

3. Przyłbice i osłony twarzy

Chronią całą twarz – oczy, nos, usta i skórę. Niezastąpione w spawaniu, cięciu plazmowym, pracy z żrącymi substancjami czy w medycynie (np. ochrona przed zakażeniami kropelkowymi).

4. Maski ochronne

Chronią przed wdychaniem niebezpiecznych pyłów, ale często też zasłaniają część twarzy, zwiększając ochronę mechaniczną i chemiczną.

Kiedy należy stosować ochronę oczu i twarzy?

Ochrona powinna być stosowana zawsze, gdy istnieje ryzyko urazu, kontaktu z chemikaliami, pyłami lub innymi niebezpiecznymi czynnikami. Pracodawca ma obowiązek zapewnić odpowiednie środki ochrony indywidualnej w miejscu pracy, ale warto również pamiętać o ochronie w domu – np. podczas wiercenia, cięcia, sprzątania silnych detergentów czy używania środków czyszczących.

Podsumowanie

Ochrona oczu i twarzy to nie tylko kwestia przepisów BHP, ale przede wszystkim zdrowego rozsądku. Nawet najlepszy specjalista nie jest w stanie pracować efektywnie, jeśli dozna urazu oczu czy twarzy. Dlatego warto inwestować w odpowiednie środki ochrony, korzystać z nich regularnie i świadomie dbać o swoje bezpieczeństwo – niezależnie od tego, czy jesteśmy na budowie, w laboratorium, czy we własnym garażu.