Rodzaje wibracji na stanowisku pracy

Drgania mechaniczne występują w różnych dziedzinach aktywności ludzkiej, szczególnie zawodowej i zaliczane są do szkodliwych czynników środowiska pracy. Wpływ drgań mechanicznych jest znacznie większy, niż mogłoby się to wydawać na pierwszy rzut oka. Ich negatywne oddziaływanie na organizm człowieka bywa przyczyną licznych zmian chorobowych. Negatywne skutki drgań na organizm człowieka zależą w dużym stopniu od miejsca wnikania drgań do organizmu, w związku z czym podzielone zostały na drgania miejscowe i drgania ogólne:

• drgania miejscowe to drgania mechaniczne na stanowisku pracy działające na organizm człowieka i przenoszone bezpośredni przez kończyny górne,
• drgania ogólne  to drgania mechaniczne na stanowisku pracy o ogólnym działaniu na organizm człowieka, przekazywane do organizmu jako całość przez stopy lub części tułowia, głównie miednicę bądź plecy.

Wpływ drgań na organizm człowieka

Narażenie na miejscowe drgania mechaniczne  oddziałujące na organizm człowieka przez kończyny górne dotyczy przede wszystkim operatorów ręcznych narzędzi wibracyjnych, które wykorzystywane są w: przemyśle maszynowym, przemyśle hutniczym, przemyśle okrętowym, przemyśle przetwórczym, kamieniarstwie, leśnictwie, rolnictwie, górnictwie i budownictwie.
W zakresie ogólnych drgań mechanicznych  narażenie na nie dotyczy głównie pracowników zatrudnionych na stanowiskach: kierowcy, motorniczego, maszynisty, operatora maszyn budowlanych, operatora maszyn drogowych, operatora maszyn górniczych jak również pracowników eksploatujących stacjonarne maszyny w pozycji stojącej i urządzenia użytkowane w pomieszczeniach pracy.
Negatywne skutki zdrowotne wpływające na organizm człowieka poprzez miejscowe drgania mechaniczne to głównie zmiany chorobowe w układach: naczyniowym, nerwowym oraz kostno-stawowym.
Natomiast negatywny wpływ na organizm człowieka poprzez oddziaływania ogólnych drgań mechanicznych dotyczy układu kostno-stawowego oraz narządów wewnętrznych.

Skuteczna ochrona przed drganiem

Ochrona przed wibracjami obejmuje głównie:

• automatyzację procesów technologicznych oraz zdalne sterowanie źródłami drgań;
• stosowanie elementów, materiałów, układów izolujących i tłumiących drgania, w tym amortyzowanych siedzisk oraz uchwytów i rękawic antywibracyjnych;
• projektowanie miejsc i stanowisk pracy w sposób zapewniający izolację od źródeł drgań oraz ograniczający równoległe oddziaływanie wielu  ich źródeł;
• konserwowanie: obiektów budowlanych, środków pracy, układów i urządzeń izolujących oraz tłumiących;
• ograniczenie czasu i poziomu narażenia pracowników na drgania;
• ograniczenie liczby narażonych osób poprzez stosowanie rotacji na stanowiskach pracy, skróconego czasu pracy oraz przerw w pracy.

W celu ochrony zatrudnionych przy pracach powodujących miejscowe drgania mechaniczne stosować należy środki ochrony indywidualnej, a mianowicie rękawice antywibracyjne.